Dla szkół ponadgimnazjalnych, a także specjalnych i sportowych organem prowadzącym jest Powiat Wałbrzyski.

W Wałbrzychu funkcjonują również przedszkola i szkoły, dla których organem prowadzącym nie jest jednostka samorządu terytorialnego.

Placówki publiczne

• Przedszkola - 5
• Szkoły podstawowe - 21
  ( w tym specjalna, muzyczna i przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii)
• Gimnazja -14
  ( w tym specjalne, muzyczne, sportowe i przy Młodzieżowym Ośrodku Socjoterapii)
• Szkoły ponadgimnazjalne - 9 zespołów szkół i 2 szkoły funkcjonujących samodzielne (III LO i V LO z Oddziałami Integracyjnymi)
• Centrum Kształcenia Ustawicznego i Centrum kształcenia Praktycznego
• Szkoły wyższe - 3

Placówki niepubliczne

• Przedszkola - 14
• Szkoły podstawowe - 1
• Gimnazja - 3
• Szkoły ponadgimnazjalne - 9
• Szkoły wyższe - 2

Wałbrzych, jako lokalne centrum edukacyjne oferuje możliwość zdobycia wykształcenia na poziomie wyższym. W 6 wyższych uczelniach kształci się ponad 8.800 studentów, są to:

• Filia Politechniki Wrocławskiej w Wałbrzychu,
• Akademia Ekonomiczna we Wrocławiu, Wydział Gospodarki Regionalnej i Turystyki w Jeleniej Górze, Studia w Wałbrzychu,
• Państwowa Wyższa Szkoła Zawodowa w Wałbrzychu 
• Wałbrzyska Wyższa Szkoła Zarządzania i Przedsiębiorczości,
• Wyższa Szkoła Pedagogiczna TWP w Warszawie, Instytut Pedagogiki w Wałbrzychu,
• Wyższa Szkoła Pedagogiczna w Bydgoszczy, Wydział Matematyki i Techniki, Studia w Wałbrzychu,

Wałbrzych pełni funkcję głównego ośrodka kulturalnego powiatu wałbrzyskiego. W mieście mają swoją siedzibę: 

• Teatr Dramatyczny im. J. Szaniawskiego, 
• Teatr Lalki i Aktora, 
• Filharmonia Sudecka, 
• Muzeum oraz jego oddział Muzeum Przemysłu i Techniki, 
• Wałbrzyski Ośrodek Kultury, 
• Powiatowa i Miejska Biblioteka Publiczna "Biblioteka pod Atlantami"”, 
• Wałbrzyska Galeria Sztuki BWA “Zamek Książ”,
• „Galeria Pod Atlantami” 
• Galeria „Civitas Christiana”